Veilig varen: Tips om de meest voorkomende ongelukken op het water te voorkomen

1.      Slecht weer

Het weer kan in Nederland plotseling omslaan. Met storm of onweer wilt u liever niet op open zee zijn. In het ergste geval kan uw boot onbestuurbaar raken of veel schade oplopen. Bekijk dus voorafgaand aan uw vaartocht de weersverwachting, bij voorkeur voor verschillende punten op uw geplande route. Zorg er ook voor dat u altijd een opgeladen telefoon aan boord heeft om het weer te kunnen controleren en indien nodig de route aan te passen.
 

2.      Motorstoring

Een tweede veelvoorkomend ongeluk wordt veroorzaakt door motorstoring. Hierdoor kan uw vaartuig stil komen te liggen en naar de haven moeten worden gesleept, of u kunt een aanvaring veroorzaken. Gelukkig is motorstoring vaak te voorkomen door regelmatig onderhoud. Zorg dus voor goed onderhoud van uw motor: maak de brandstoftank regelmatig schoon, controleer het smeeroliepeil en ververs de olie minstens één keer per jaar. Vervang ook regelmatig de filters om te voorkomen dat vuil in de motor terechtkomt. Houd ten slotte ook altijd het koelwatersysteem in de gaten. 

Als recreatievaarder brengt u waarschijnlijk slechts enkele weken per jaar door op uw boot, dus een storing komt waarschijnlijk niet vaak voor. Als er dan toch een motorstoring is, weet u misschien niet wat u moet doen. Houd uw kennis dus up-to-date en weet welke factoren een storing kunnen veroorzaken. Dit voorkomt dat u misschien onnodig afhankelijk bent van noodhulp. 
 

3.      Man overboord

Door een onverwachte beweging of een klap van de giek kan iemand overboord vallen. Vooral als het water koud is of als iemand bewusteloos raakt, kan dit levensbedreigend zijn. Een reddingsvest verhoogt de overlevingskans aanzienlijk, maar volgens de KNRM draagt slechts 30% van de recreatievaarders er één. Wij raden dus iedereen aan om een reddingsvest te dragen. Als u zelf overboord raakt, is het belangrijk om op uw fluit te blazen en het noodbaken van uw reddingsvest te activeren. Draai op uw rug en maak uzelf zo klein mogelijk om warmteverlies te verminderen.

Als iemand anders overboord raakt, is het belangrijk om die persoon voortdurend in de gaten te houden. Blijf wijzen en roepen en gooi een reddingsboei. Ga nooit zelf te water en alarmeer de kustwacht zodat de positie van uw schip bekend is. Het volgen van een EHBO-cursus is ook handig, zodat u direct actie kunt ondernemen als iemand gewond is of onderkoeld raakt.
 

4.      Navigatiefout

Een veelvoorkomend ongeluk is stranden of aanvaringen door navigatiefouten. Dit komt vaak door onvoldoende kennis van het vaargebied of het gebruiken van verouderde kaarten.

Zorg er dus altijd voor dat u een actuele kaart of navigatiesysteem gebruikt tijdens het varen. Vertrouw daarnaast niet alleen op navigatie, maar blijf om u heen kijken om obstakels of plotselinge veranderingen te vermijden die niet op de kaart staan.
 

5. Rommel in de schroef

Vooral in steden ligt er veel troep in het water, zoals touwen, plastic of overtollige waterplanten. Het vastlopen van uw vaartuig door rommel in de schroef is vaak een kwestie van pech. Toch zijn er een paar manieren om dit risico te verkleinen. Zorg ervoor dat er geen losse touwen of andere voorwerpen op uw boot liggen die overboord kunnen waaien en in de schroef kunnen belanden.

Als er toch een voorwerp in de schroef terechtkomt, wees dan voorzichtig bij het verwijderen ervan. De bladen van de schroef kunnen behoorlijk scherp zijn. Bovendien kan het schoonmaken een klus zijn waarbij u wat langer in het water moet zijn. Vooral op open zee met golven of bij koud water is dit geen goed idee. Denk altijd eerst aan uw eigen veiligheid.
 

6. Onvoldoende kennis en ervaring

De populariteit van recreëren op het water is de laatste jaren sterk gestegen. Veel mensen die geen boot willen aanschaffen, gaan met een gehuurde boot op pad. Helaas kunnen zij door gebrek aan kennis en ervaring gevaarlijke situaties veroorzaken. We raden beginnende vaarders aan om altijd goed op te letten. Ken de voorrangsregels: de beroepsvaart heeft altijd voorrang en houd rekening met grote vrachtschepen, die een dode hoek hebben waarbij ze niet alles kunnen zien. Ziet u iemand anders aan boord worstelen? Een helpende hand wordt vaak gewaardeerd. 

Op het water kunnen we ontspannen, maar het risico op een ongeluk is altijd aanwezig. Het is van cruciaal belang om ons bewust te zijn van deze risico's en actief stappen te ondernemen om ze te minimaliseren. Door voorbereid het water op te gaan, verantwoordelijkheid te nemen en elkaar te ondersteunen, kunnen we de kans op ongelukken aanzienlijk verkleinen. Samen houden we het vaarwater veilig.